Τρίτη 1 Φεβρουαρίου 2011

Νύχτες βινυλίου.



Νομίζω πως η φωτογραφία τα λέει όλα, αλλά μάλλον πρέπει να εξηγήσω προς τι ο ενθουσιασμός για κάτι τόσο αυτονόητο.

Ούτως η άλλως, αγοράζω μόνο βινύλια εδώ και αρκετά χρόνια (το τελευταίο μου cd πρέπει να το αγόρασα καμιά δεκαριά χρόνια πριν) και, τώρα που κάθομαι και τα χαζεύω, έχω πολλούς μικρούς θησαυρούς εδώ μέσα. Συλλεκτικό ρίγος με πιάνει, και χαίρομαι. Ή χαιρόμουν.

Μεγάλη μαλακία λοιπόν το ρίγος του συλλέκτη όταν δεν έχει τι να το κάνει. Εξηγούμαι: πικ-απ δεν είχα εδώ και αρκετά χρόνια. Ο λόγος: μάζευα λεφτά για να πάρω κάτι αξιόλογο που, επίσης, δεν θα μου γαμούσε τους δίσκους - αμαρτία ασυγχώρητη αυτό το τελευταίο, και όσοι αφήνουν τα δισκάκια τους να οργώνονται ανελέητα από βελόνες-γκασμάδες πρέπει να ντρέπονται για λογαριασμό τους.

Και, anyway, πήρα ένα προχθές. Και το συνέδεσα.

Πέραν της μπέμπας, δεν έχω ασχοληθεί με τίποτε άλλο αυτές τις μέρες. Η όλη διαδικασία μου θύμισε ξανά την ιερή στιγμή του να αφουγκράζεσαι τη μουσική, την οποιαδήποτε μουσική. Δεν είναι μόνο η μυσταγωγία του όλου πράγματος, δεν είναι το ότι, φυσικά, ακούγεται καλύτερα από οποιοδήποτε cd (αποδεδειγμένο αυτό το τελευταίο και οι άσχετοι ας μην πεταχτούν να διορθώσουν, θα ξεφτιλιστούν πάραυτα), δεν είναι το τελετουργικό διάβασμα των στίχων και το χάζεμα του εξωφύλλου. Αυτά απλώς περιγράφουν μια εμπειρία που όμως δύσκολα περιγράφεται.

Μερικοί μπορεί και να σκέφτεστε, τι μαλακίες είναι αυτές που γράφω. Καλώς ή κακώς όμως, ανήκω σε μια κατηγορία ανθρώπων που, στο παιχνίδισμα της βελόνας πάνω στο πρώτο "σκράτς", νιώθουν σαν στην άλλη μεριά μιας Μαύρης Τρύπας που, μέσα από το κατάμαυρο Διάστημα του βινυλίου, "ξεβράζει" ήχους από άλλη διάσταση.

Ακόμη και σήμερα χαζεύω τη βελόνα όπως τη χάζευα τότε. I cannot get over this, it seems.

And it feels great.

Καλό μήνα παιδάκια.



Y.Γ.
Ως φυσικό επακόλουθο,
οι επόμενες αναρτήσεις στο
mauvaises
θα είναι σαφώς επηρεασμένες
από αυτές τις
νύχτες βινυλίου.

Τετάρτη 26 Ιανουαρίου 2011

Κοινόδοντας;


Τι σημαίνει «νίκη της Ελλάδας»; Μια προσωπική νίκη ενός συμπατριώτη μου που μοιράζομαι με τον διπλανό μου, με τον περιπτερά μου και οποιονδήποτε συναντώ; Ή μια νίκη που μου χαρίζει / προσφέρει το κράτος;
Χθες ανακοινώθηκε η συμμετοχή του Κυνόδοντα στην πεντάδα καλύτερης ξένης ταινίας. Και καμαρώσαμε τον Γιώργο Λάνθιμο, την επιτυχία της ταινίας του και το αναπάντεχο της διάκρισης μιας τόσο «παράξενης» και «ακραίας» (για τα ακαδημαϊκά μυαλά) δουλειάς. Ο Λάνθιμος αυτές τις μέρες τελειώνει την νέα του ταινία, ονόματι «Άλπεις». Την γυρίζει με ένα μικρό συνεργείο, και με πολύ δυσκολία, καθώς χρήματα δεν υπάρχουν, όπως δεν υπήρχαν και για τον Κυνόδοντα. Το βραβείο στις Κάννες δεν συγκίνησε κανέναν βλέπετε, άλλωστε το όλο σύστημα τώρα είναι βραχυκυκλωμένο καθώς Κέντρο δεν υπάρχει. Και όλοι περιμένουν την «αλλαγή φρουράς» και την «εφαρμογή» του Νέου Νόμου. Για το πρώτο να είστε σίγουροι – για το δεύτερο, κρατείστε μικρό καλάθι (τουλάχιστον σε ότι αφορά το κομμάτι του 0.75% (πρώην 1.5%) των τηλεοπτικών καναλιών). Αλλά ας μην μιλήσουμε για την ομίχλη που – όπως όλες – έχει αρχίσει κι αυτή να αραιώνει, αφήνοντας πίσω της ένα τοπίο σαφώς ξεκαθαρισμένο. Ας επιστρέψουμε στο θέμα μας.
Όταν ο Θόδωρος Αγγελόπουλος τσίμπησε τον Χρυσό Φοίνικα με το Μια Αιωνιότητα Και Μια Μέρα (τη… μικρομηκάδικη του όπως λέγαμε τότε – μόλις 130 λεπτών), πολλοί έσπευσαν να μιλήσουν για νίκη της Ελλάδος, αλλά ο Παντελής Βούλγαρης βγήκε και δήλωσε πως «πρωτίστως, είναι μια προσωπική νίκη του Θόδωρου» βάζοντας τα πράγματα στη θέση τους. Τι εννοούσε ο κ. Βούλγαρης όμως; Ότι ο καημένος ο Τεό πάλευε να βρει λεφτά από ένα κράτος που του έκλεινε την πόρτα; Φυσικά και όχι – εννοούσε ότι ο ίδιος ο Τεό δεν είχε και ιδιαίτερη διάθεση να μοιραστεί αυτή τη νίκη. Ήταν δική του και μόνο δική του. Οι ιρανοί σκηνοθέτες, off the record, σχεδόν μας έκαναν χαβαλέ: «καλά, έχετε σκηνοθέτη βραβευμένο με Φοίνικα, και δεν έχει βοηθηθεί κανένας από όλες αυτές τις γνωριμίες και τις διασυνδέσεις;» απαντούσαν, όταν τους μιλούσες για το Ιρανικό φεστιβαλικό trend της δεκαετίας του 90.
Ο Λάνθιμος πάλι δεν έδειξε τέτοιο χαρακτήρα. Και την φίλη του την Αθηνά βοήθησε (όπως τον βοήθησε κι αυτή) με το Attenberg, και στάθηκε δίπλα στους συναδέλφους του που κι αυτοί προσπαθούσαν να κάνουν τη διαφορά. Και βέβαια, ο Κυνόδοντας δεν αποτελεί μια ξεχωριστή περίπτωση. Αποτελεί, αν θέλετε, ένα κομμάτι μιας κατάστασης, που έχει ξεκινήσει τα τελευταία πέντε χρόνια, αρχικά με μικρά βήματα (η συμμετοχή της Ψυχής Στο Στόμα στις Κάννες – και η ένθερμη στήριξη της από το κοινό) και στη συνέχεια με ταινίες σαν τη Στρέλλα (και την συμμετοχή της στο Βερολίνο – την τελευταία στιγμή, μιας και λεφτά για κόπια δεν υπήρχαν), τον Κυνόδοντα, το Attenberg, το Wasted Youth (που πάει Ρότερνταμ) και το Men At Sea του Κωνσταντίνου Γιάνναρη, που προβάλλεται στο Panorama του Βερολίνου, παρακαλώ.
Η υποψηφιότητα του Λάνθιμου λοιπόν είναι μια νίκη του Ελληνικού Σινεμά. Δεν είναι μια προσωπική νίκη του Γιώργου, αλλά το high-point (μέχρι στιγμής, ποτέ δεν σταματά να ελπίζει κανείς) μιας συγκεκριμένης πορείας που αφορά πολλές ταινίες και πολλούς σκηνοθέτες. Και δεν μπορεί κανείς να μην σκεφτεί τι θα μπορούσε να αλλάξει εδώ αν οι ξένοι παραγωγοί – και το ευρωπαϊκό κοινό – αποφασίσουν να στρέψουν το βλέμμα τους εδώ. Σε σκηνοθέτες σαν τον Γιάνναρη, τον Κούτρα, τον Οικονομίδη, τον Γραμματικό, τον Λάνθιμο, τη Τσαγγάρη, τον Φάγκρα. Που, ας το γράψουμε όπως είναι, κάνουν το σκατό τους παξιμάδι, κόντρα σε ένα κράτος που τους έχει, λίγο-πολύ χεσμένους (και γιατί να μην το γράψουμε έτσι, όταν ο Υπουργός Πολιτισμού του 2002 μας έλεγε – κι αυτός off-the-record – «μαλάκας είμαι να τα βάλω με τα κανάλια;») και κόντρα σε ένα κοινό που δείχνει να τους αγνοεί προκλητικά, προτιμώντας να γεμίσει τις αίθουσες που προβάλλουν το Ρόδα Τσάντα Και Κοπάνα, για παράδειγμα. Γιατί μπορεί οι επικοινωνιακοί μάστορες των διαδρόμων να στριμώχνουν τα ονόματα των ελλήνων σκηνοθετών σε υπουργικές ομιλίες, εξαργυρώνοντας τα ακριβά τους πτυχία - υπάρχουν και χειρότεροι βέβαια, οι τραμπούκοι του Κέντρου που σου κάνουν εχθρικά τηλεφωνήματα με "νόημα" όταν κάτι που έχεις γράψει δεν τους αρέσει - αλλά η ουσία είναι αυτή.
Νίκη του Ελληνικού Σινεμά λοιπόν. Και το κράτος καλά θα κάνει να γνέφει καταφατικά και ελαφρώς αδιάφορα – ως συνηθίζει. Ή να κάνει κάτι ουσιαστικό. Αλλιώς γίνεται λίγο ρόμπα.


Πέμπτη 20 Ιανουαρίου 2011

Ο "κουλτουριάρης" και ο "μέσος".

Τον ακούς ασταμάτητα, το βλέπεις και στο διαδίκτυο. Τον όρο «κουλτουριάρης». Που, βεβαίως, κανείς δεν ξέρει τι σημαίνει, ακόμη και αυτοί που τον χρησιμοποιούν. Υποθέτουμε όμως ότι έχει να κάνει με αυτούς που ασχολούνται με τα της κουλτούρας, δηλαδή του πολιτισμού. Αυτό, μονάχα στην Ελλάδα, θεωρείται βρισιά και προσβολή. Γιατί άραγε;

Θα ξεκινήσω υπερασπιζόμενος τους χρήστες του όρου. Φταίει, λέω, η υπερπληθώρα αυτών που δηλώνουν διανοούμενοι και είτε πωλούν φύκια για μεταξωτές κορδέλες, είτε χαιρετίζουν κρυφά ή φανερά την εξουσία. Ειδικά αυτή η τελευταία κατηγορία αρκεί για να σου γυρίσει τ΄ άντερα. Πως γίνεται να διατείνεσαι ότι είναι άνθρωπος του πνεύματος και, το ίδιο βράδυ, να περιδρομιάζεις συνοδεία υπουργών και των παρατρεχάμενων τους; Να προσθέσω και κάτι. Είσαι και πολύ παπάρας όταν αυτοαποκαλείσαι "διανοούμενος".

Από την άλλη όμως, υπάρχει και ένα ανεξάντλητο μίσος σε ότι ξεφεύγει από το λίγο διαφορετικό. Την δεκαετία του 70, μπορεί να έκλειναν λεωφόροι από τις ουρές των σινεμά που πρόβαλαν τον τελευταίο Φελίνι ή Παζολίνι, για παράδειγμα, ή, ακόμη καλύτερα, τον ρημαδιασμένο το Νονό του Κόππολα. Σήμερα, αυτοί οι θεατές θα έμπαιναν κάτω από την κατηγορία «κουλτουριάρηδες» και όποιος αμφιβάλει γι αυτό κοροϊδεύει τον εαυτό του.

Το μένος του έλληνα σε ότι αφορά το δικαίωμα στο κάτι παραπάνω κρατά αιώνες, και κορυφώνεται ίσως στα χρόνια της «αλλαγής», όταν δηλαδή ο Μανώλης Αγγελόπουλος «κατακτούσε» το Ηρώδειο, αλλά ας μην γελιόμαστε. Όλος αυτός ο φασισμός του όρου δεν κρύβει τίποτε άλλο από το δικαίωμα του έλληνα στην αμάθεια και την βλακεία. Κανείς δεν μπορεί να διδάξει τίποτα τον ελληνάρα, και όποιος διατείνεται ότι έχει διαβάσει / δει κάτι παραπάνω που θα μπορούσε να συνηγορήσει σε μια διαφορετική πρόταση είναι εχθρός του λαού. «Κουλτουριάρης». Δηλαδή διαβασμένος και… θρασύς καθώς τολμά να το δηλώνει και όχι να το κρύβει. Γιατί θα έπρεπε να το κρύβει, σε μια χώρα όπου η καφρίλα είναι σημαία και ο τραμπουκισμός αγαπημένο χόμπι.

Είναι τα ίδια όντα που χρησιμοποιούν τον όρο «μέσος θεατής». Όρος φασιστικός. Καθαρά και εκατό τοις εκατό. Όχι τόσο επειδή το «μέσος» υποδηλώνει σιωπηλά το «μέτριος» αλλά επειδή με το «μέσος» καταργείς την όποια διαφορετικότητα, λες και ο κάθε άνθρωπος δεν κρύβει μέσα του ένα σύμπαν, λες και κανείς από εμάς δεν διαθέτει μια προσωπικότητα μοναδική και ξεχωριστή, έστω και θαμμένη κάτω από τόνους καθημερινής αποχαύνωσης. Και, κυρίως, επειδή αυτός που μιλάει για «μέσο θεατή» έχει, σιωπηλά, τοποθετήσει τον εαυτό του λίιιιγο πιο πάνω από το «μέσο όρο». Γιατί πως αλλιώς, ρε μάγκα, θα τους εντοπίσεις αν δεν κοιτάς από ψηλά; Και πως δεν θα μου βροντοφωνάξεις εμένα, του "κουλτουριάρη" που μου αρέσει ο Κυνόδοντας και δεν ντρέπομαι να το πω, εξ ονόματος τους, αν δεν θεωρείς τον εαυτό σου έστω και λίγο «ανώτερο» ώστε να μπορείς να ηγηθείς αυτών; Και αν θεωρείς τον εαυτό σου άξιο και αυτόφωτο ηγέτη μιας οποιασδήποτε ομάδας, πόσο γαμημένη ψωνάρα μπορεί να είσαι;

Τέτοιοι άνθρωποι λοιπόν χρησιμοποιούν τον όρο "κουλτουριάρης". Και είναι καλό γνώρισμα όταν αποπειράσαι να γνωρίσεις κάποιον ή να τον πάρεις στα σοβαρά. Μπορεί να έχω εξίσου τρελό θέμα με τους δήθεν, τα trendy καλλιτεχνικά στέκια που αλλάζουν κάθε εξάμηνο συγκεντρώνοντας τα ίδια σιχάματα που αναμασούν με στόμφο τσιτάτα από βιβλία μεγάλων συγγραφέων πουλώντας φτηνό και αφάνταστα απωθητικό αντιαμερικανισμό με την πρώτη ευκαιρία (η λέξη "αμερικανιά" μου προκαλεί παρόμοια στομαχική ανακατωσούρα με τη λέξη "κουλτουριάρης" - λέξεις με αφηρημένη ερμηνεία), αλλά ο φασισμός της άγνοιας είναι, αν μη τι άλλο, επικίνδυνος.

Τρομακτικά επικίνδυνος.

Το Πέταγμα Του Κύκνου (2011) ( 0 )


Το ερώτημα εδώ και καιρό παραμένει: βλέπουν σινεμά οι Έλληνες σκηνοθέτες; Παρακολουθώντας το Πέταγμα Του Κύκνου στα Village, μια επίπονη και πολύ στενάχωρη εμπειρία, πιστέψτε με, έχεις την αίσθηση πως ο Νίκος Τζίμας όχι μόνο δεν έχει δει σινεμά τα τελευταία 30 χρόνια, αλλά έχει ξεχάσει και αυτό που ήξερε. Η ταινία του ουρλιάζει το αντικαπιταλιστικό της μήνυμα με την ένταση ενός Αμερικανού τηλεοπτικού ιεροκήρυκα, και διαθέτει εξίσου χαμηλή αισθητική: ντουμπλάζ εξουθενωτικό, εξίσου κακότεχνο με τα ψηφιακά εφέ "καταστροφής" και τα περκουκίνια των ηθοποιών, μια επιμονή στην Αγγλική γλώσσα που δικαιολογείται μόνο αν την “μεταφράσεις” με την λογική των (φτηνιάρικων) διεθνών συμπαραγωγών των 70s – τότε δηλαδή που ο Λάρι Χάγκμαν του “Ντάλας” ήταν πασίγνωστος.

Ο σκηνοθέτης, στο “σημείωμα” του, δηλώνει πως βάσισε την ταινία του στην Αριστοτελική αρχή της τραγωδίας. Το πνεύμα που υπάρχει "από κάτω" (ότι δηλαδή, αυτοί που θάβουν την ταινία μου δεν ξέρουν από Αρχαία Τραγωδία - άρα την θάβουν από αγραμματοσύνη) ας το ξεχάσουμε. Να πούμε όμως ότι για να επιτευχθεί κάτι τέτοιο, πρέπει ο θεατής να μπορεί να ταυτιστεί ή έστω να “νιώσει” κάτι από το δράμα του ήρωα του – καθώς αυτός οδεύει στον θάνατο ή στη λύτρωση (ή και στα δυο). Εδώ όμως δεν υπάρχει ήρωας, όπως δεν υπάρχουν χαρακτήρες: είναι όλοι τους, κακέκτυπα και κακογραμμένες καρικατούρες, απλουστευμένες και ανύπαρκτες – με κορυφαίο παράδειγμα αυτόν: Έναν αγωνιστή του polytechnio (να με συμπαθάτε, αλλά έτσι ακούγεται στο φιλμ) που ξεπούλησε τα υψηλά ιδανικά του στο όνομα του χρήματος και των πολυεθνικών και τώρα βασανίζεται από τις Ερινύες που έρχονται να ζητήσουν πληρωμή. Και γι αυτή τη Φωσκολική μίμηση πράξεως σπουδαίας και τελείας, χρειάστηκαν έξι σεναριακοί σύμβουλοι.

Σκεφτείτε πως ούτε στον Ριζοσπάστη καταδέχτηκαν να γράψουν κριτική.

The Fighter (2010) ( * * * )


Τo boxing αρέσει στους Αμερικάνους. Όπως και το κατς. Γελοία αθλήματα για κάποιους, αδιάφορα για τους περισσότερους από εμάς που δεν έχουμε και πολλά αντι-αμερικάνικα ένσημα να εξαργυρώσουμε. Το θέμα δεν είναι το ξύλο, αλλά ποιός το δίνει και ποιός το τρώει. Και πως είναι δυνατό να αγωνιάς και να πονάς, αν δεν έχεις πλησιάσει τους χαρακτήρες; Αν δηλαδή, το δράμα δεν έχει γίνει ένα με το πετσί σου; Δείτε χρησιμοποιούν το μποξ ή το κατς οι Αμερικάνοι φιλμογράφοι: ο Μάρτιν Σκορσέζε γυρίζει το Οργισμένο Είδωλο. Ο Ντάρεν Αρονόφσκι, τον Παλαιστή. Ο Τζον Τζ. Άβιλντσεν τον πρώτο Ρόκι το 1976. Σπουδαία φιλμ, σπουδαίες ιστορίες, σπουδαίοι χαρακτήρες. Και, αν δώσετε βάση στη δομή τους, ελάχιστο boxing, ελάχιστη πάλη.

Και τα τρία φιλμ πατούν γερά στο μύθο αυτού που οι Αμερικάνοι ονομάζουν “underdog”. Στη γλώσσα των μπουκεράδων, και όσων ασχολούνται με το Στοίχημα, “underdog” ονομάζεται η ομάδα ή ο αθλητής που έχει τις λιγότερες πιθανότητες να κερδίσει (για αυτό και η απόδοση για αυτούς είναι συνήθως η υψηλότερη). Δίχως να πρωτοτυπεί ιδιαίτερα, το Fighter βασίζεται σε μια ανάλογη, πλην όμως αληθινή ιστορία. Αυτή του Μίκι Γουόρντ, από το Λόουελ της Μασαχουσέτης που διεκδίκησε και κέρδισε τον τίτλο, στη δεκαετία του 90. Βασίζεται όμως και στην ιστορία του αδελφού του, του Ντίκι Γουόρντ που άγγιξε κάποτε τη δόξα αλλά στη συνέχεια βυθίστηκε στο κρακ και σε μια ζωή στο περιθώριο. Και ο Ντέιβιντ Ο' Ρασελ, ο σκηνοθέτης του φιλμ, που έχει δείξει την συμπάθεια του στις δυσλειτουργικές οικογένειες με ταινίες όπως το Φλερτάροντας Με Την Καταστροφή και το I Heart Huckabees, βρίσκει ένα δυνατό εύρημα (το τηλεοπτικό συνεργείο που φιλμάρει ένα ντοκιμαντέρ για την οικογένεια Γουόρντ) και το εκμεταλλεύεται στο έπακρον: είναι στιγμές που νιώθεις πως παρακολουθείς τηλεοπτικό reality, μέσα από την φρενίτιδα του οποίου όμως αναδεικνύεται η σχεδόν βιβλική διάσταση του true story. Και όλα αυτά μέσα από μια άκρως κοινότοπη ιστορία, χάρη στο δημιουργικό ταλέντο του Ράσελ αλλά και των ηθοποιών του: ο Μαρκ Γουόλμπεργκ πιο υπαινικτικός από ποτέ, ο Κρίστιαν Μπέιλ σκέτο όργιο ως ναρκομανής και ελαφρώς ψυχάκιας, και οι γυναίκες του καστ (Έιμι Άνταμς, Μελίσα Λίο) πέρα από κάθε κριτική.

Ovsyanki (2010) ( * * * * * )


Η φυλή των Μέργια ενσωματώθηκε στη Ρωσία τον 17ο αιώνα – αν και η ύπαρξη της καταγράφτηκε, για πρώτη φορά, το 550 π.Χ. από τον Ρωμαίο ιστορικό Ιορδάνη. Η καταγωγή της, Φινλανδο-Ουγγρική, με ότι αυτό κουβαλά: έναν παγανισμό δηλαδή, μακριά από την Ρώσικη πνευματικότητα, απτό και χωματένιο. Και οι δύο ήρωες της υπέροχης ταινίας του Αλεξέι Φεντοροτσέκνο, ο Άιστ – ένας συγγραφέας που αναζητά την έμπνευση στις ξεχασμένες ιστορίες του πατέρα του – και ο Μίρον, ξεκινούν ένα μακρύ ταξίδι για να φτάσουν στη λίμνη Νέρο όπου θα κηδέψουν την Τάνια, τη γυναίκα του δεύτερου, σύμφωνα με την παράδοση της φυλής τους – μόνο που ο Φεντροροτσένκο γνωρίζει πως, μαζί τους, “σβήνουν” και οι Μέργια. Και κάθε πολιτισμός που χάνεται, αφήνει πίσω του μια μικρή ιστορία: μια “νεκρή” γλώσσα, μια “νεκρή” ματιά πάνω στον κόσμο και στο μαρτύριο της ύπαρξης. Αυτή την τελευταία την συναντάς στις ιστορίες του. Στις διηγήσεις και τις τραγωδίες του. Ο θάνατος της Τάνια είναι η αφορμή για να ειπωθεί μια τέτοια ιστορία, όχι με τον βαρύγδουπο τόνο μιας τραγωδίας, αλλά με όλη τη θλίψη και την ταπεινότητα που κουβαλά ένα μοιρολόι.

Οι δύο άνδρες κουβαλούν δύο μικρά πουλιά σε ένα κλουβί – εικόνα στην οποία ο Φεντοροτσένκο επιστρέφει ξανά και ξανά. Και στο δρόμο, όπως συνηθίζεται στους Μέργια, ο Μίρον μοιράζεται προσωπικές αναμνήσεις από την συζυγική ζωή με τον φίλο του. Μαζί του και μαζί μας. Ποτέ όμως η ταινία δεν σκοντάφτει στον φτηνό σεντιμενταλισμό. Όχι για να κρατηθεί κάποια σοβαροφανής ισορροπία, αλλά για να μην χαθεί, από τους εμβληματικούς ήρωες, ίχνος από τον στιλπνή αξιοπρέπεια τους αλλά και από την μοναξιά τους. Γιατί η αίσθηση που απομένει, πέραν από τις μαγικές εικόνες του – το γράφω από τώρα – πιο εξαίσια φωτογραφημένου φιλμ που θα δείτε φέτος, είναι αυτή της μοναξιάς σε έναν ξένο κόσμο. Έναν κόσμο που σιωπηλά αποχαιρετούν, με μια αίσθηση καθήκοντος που σε κάνει κομμάτια.

Τι τα θες. Ρώσοι...

45 m2 (2010) ( * * )


45 τετραγωνικά μέτρα είναι το διαμέρισμα που βρίσκει η Έφη Λογγίνου στην Αχαρνών, στα 350 ευρώ, με μεγάλη βεράντα 30 τετραγωνικών και θέα στην Ακρόπολη. Το γράφω όλο γιατί βλέποντας το στην ταινία, το ζήλεψα - το διαμέρισμα που έμενα στο Πασαλιμάνι, ισόγειο, 42 τετραγωνικών, δίχως βεράντα, μου κόστιζε ένα τετρακοσάρι. Ευκαιρίες υπάρχουν παντού, θα μου πείτε. Και ο Στράτος Τζίτζης έχει εδώ τη μεγάλη ευκαιρία να κάνει μια ταινία για το σήμερα, μια ταινία που αγγίζει το ελληνικό εδώ-και-τώρα. Και την χάνει.

Ο λόγος; Μα, το σύμπαν που περιτριγυρίζει την ηρωίδα του, δείχνει να τον ενδιαφέρει μόνο όταν αντανακλάται σ'αυτήν. Γιατί, μιά ματιά να του ρίξεις, έχεις αυτομάτως βγει “έξω” από την ταινία και από τον όποιο ρεαλισμό της: Οι ηθοποιοί γύρω από την Λογγίνου είναι αδούλευτοι, διόλου πειστικοί, και τις περισσότερες φορές εκφέρουν ατάκες εξοργιστικά σχηματικές ή διδακτικές. Μια αντροπαρέα σχολιάζει, για παράδειγμα, έναν ποδοσφαιρικό αγώνα και η ένταση των παρατηρήσεων τους δεν θα ενοχλούσε ούτε σκακιστή. Το πρόβλημα όμως είναι ότι ο Τζίτζης δείχνει να μην εμπιστεύεται ούτε τις εικόνες που αποτυπώνει, ούτε τις σημάνσεις που κουβαλούν – κι έτσι, βάζει την ηρωίδα του να λέει στον προηγούμενο νοικάρη, από τα συγγράμματα του οποίου έπαιρνε κουράγιο, να του πει ΑΚΡΙΒΩΣ αυτό, προσθέτοντας κι ένα “δεν ήμουν πια μόνη” σε περίπτωση που δεν το πιάσει και ο τελευταίος που κοιμάται στο βάθος. Ο δε καυγάς της με την μάνα, λίγο πριν, είναι φορτωμένος με ατάκες που θυμίζουν το “Μικροί-Μεγάλοι” της Κρατικής που έβλεπε η Ελλάδα προ εικοσαετίας για να καταλάβει τους “νέους”, αυτούς τους ξένους. Και η πικρή αλήθεια για το φιλμ είναι ότι, σε βάζει στη διαδικασία να του κάνεις παραχωρήσεις από το πρώτο δεκάλεπτο. Ε, και κάποια στιγμή παραιτείσαι.

Πέραν της αποτυχίας του να αρθρωσει μια ουσιαστική προβληματική, το 45 m2 είναι ένα tour-de-force της Έφης Λογγίνου. Η νεαρή ηθοποιός δεν είναι απλώς πειστική. Είναι μια ολοκληρωμένη ηρωίδα που, στο βλέμμα της, καθρεφτίζεται μονάχα η αλήθεια, η ανησυχία και το πάθος της Χριστίνας, της γυναίκας που ενσαρκώνει. Αυτό, ασφαλώς, μας παραπέμπει στην επίσης εξαίρετη Μαρία Ζορμπά του – πολύ καλύτερου - “Σώσε Με” και υπογραμμίζει το ταλέντο που δείχνει να έχει ο σκηνοθέτης του στην διεύθυνση των πρωταγωνιστριών του. Και αν, λίγη προσοχή είχε δοθεί και στους υπόλοιπους, χαρακτήρες και ηθοποιούς, το φιλμ θα μπορούσε να είχε πει δυο-τρία πράγματα για όλους όσους βιώνουν τα ίδια διλήμματα, τους ίδιους φόβους, τις ίδιες πικρές αλήθειες.

Αυτά, λέει, σας άρεσαν:

Ετικέτες