Δευτέρα 7 Φεβρουαρίου 2011

Conversations with remarkable people, v.1: Asia Argento



Στην πατρίδα της την αποκαλούν “σκοτεινή κυρία” - τίτλος που δύσκολα αποφεύγεις όταν είσαι η κόρη του Ντάριο Αρτζέντο. Την γνώρισα πρώτη φορά στη Ρώμη, το 2007. Συνάντησα τον πατέρα της εκεί, για μια συνέντευξη για το Terza Madre. Μεγάλη συνάντηση, μεγάλο το άγχος, μεγάλη η ευχαρίστηση.

Λίγους μήνες μετά, την πετυχαίνω στη Θεσσαλονίκη, στα πλαίσια του κινηματογραφικού Φεστιβάλ, όπου η Madre προβλήθηκε, ως “ταινία-έκπληξη”. Πριν ξεκινήσουμε, η Άζια με χαιρετά με μια εντυπωσιακά δυνατή χειραψία. Για μιά στιγμή σάστισα, αλλά ανταποκρίθηκα εξίσου δυνατά. Ένιωσα ότι αυτός ήταν ο τρόπος της για να με “κόψει”. Και παρά την κάπως ιδιαίτερη εξέλιξη της κουβέντας μας, η χροιά της φωνής της είχε μια σεμνή ντροπαλότητα – ίσως βέβαια να έφταιγε και η κούρασή της από το ταξίδι μιας και ήρθε στο Electra Palace μόλις λίγες ώρες μετά την άφιξή της στη Θεσσαλονίκη.

Ένα μέρος της συνέντευξης δημοσιεύτηκε στο περιοδικό ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ. Την συνέντευξη την έκλεισα με τη βοήθεια του Φεστιβάλ.


Νομίζω πως έχουμε ξανασυστηθεί.

Ναι, στη Ρώμη πριν κάποιους μήνες. Είχα έρθει για να πάρω συνέντευξη από τον πατέρα σας.

Α... Πώς είχε πάει;

Πολύ καλά - ώρες τα λέγαμε. Συναντηθήκαμε και την επομένη, στη συνέντευξη τύπου για το La Terza Madre.

Τι να πω... Βλέπεις τον πατέρα μου πιο συχνά απ'όσο τον βλέπω εγώ.

Ο ίδιος μιλά με τα καλύτερα λόγια για τη σχέση σας.

Όχι, έχουμε καλή σχέση... Τουλάχιστον καλύτερη απ' ό,τι παλαιότερα.

Με οδηγείτε σε μια ερώτηση που πρέπει να σας έχουν κάνει χιλιάδες φορές...

(Χαμογελώντας) Κοίτα, τα παιδικά μου χρόνια δεν θα τα χαρακτήριζες δυσάρεστα. Ο περισσότερος κόσμος σκέφτεται ότι πρέπει να πέρασα φρικτά παιδικά χρόνια επειδή ο πατέρας μου ήταν αυτός που ήταν, αλλά αυτή η εξοικείωση με τις εικόνες τρόμου κάθε άλλο παρά κακό μου έκανε. Γιατί εγώ ήξερα αυτό που τα άλλα παιδιά της ηλικίας μου αγνοούσαν: πως όλα είναι ένα τρικ. Έτσι ένιωθα ότι είχα τα δικά μου, ξεχωριστά παιχνίδια, σε σχέση με τα άλλα κοριτσάκια που μόνο με κούκλες ήξεραν να ασχολούνται.

Σας "βγήκε" όμως ένα παράπονο πριν.

Ίσως επειδή μόνο μέσα από την εμπειρία του να κάνουμε ταινίες μαζί κατορθώσαμε να έρθουμε πιο κοντά. Ίσως επειδή σπάνια τον έβλεπα όταν ήμουν παιδί και προσπαθούσα να εμφανιστώ στις ταινίες του επειδή ήθελα να του "κεντρίσω το ενδιαφέρον". Εγώ του ζήτησα να συνεργαστούμε στο Terza Madre.

Δεν έκανες μόνο ταινίες όμως. Εξέδωσες ένα βιβλίο, δίνεις εμφανίσεις ως d.j.

Μου αρέσει να γράφω επειδή το θεωρώ καλό φάρμακο για τη λήθη. Δε μου αρέσει να ξεχνώ. Έχω την αίσθηση ότι ο κόσμος ξεχνά όλο και περισσότερο τελευταία.

Λειτουργείς και ως σκηνοθέτης με αυτό τον τρόπο;

Θεωρώ πως κάθε έργο τέχνης λειτουργεί και ως καθρέπτης του δημιουργού του. Μου αρέσει να λειτουργώ ορμώμενη από το ένστικτό, δεν μου αρέσει να πολυαναλύω τον εαυτό μου. Γι αυτό και μερικές φορές οι ταινίες μου μοιάζουν να έχουν μορφή ημερολογίου.

Ιδίως η πρώτη σου, το Scarlet Diva – είναι γυρισμένη και σε βίντεο και αφήνει αυτή την αίσθηση.

Το Scarlet Diva είναι η πρώτη ιταλική ταινία γυρισμένη σε ψηφιακό βίντεο, αλλά αν με ρωτάς, προτιμώ χίλιες φορές περισσότερο να γυρίζω σε φιλμ. Το φως του ήλιου, τα χρώματα, η οργανική αυτή υφή που έχει το φιλμ δε συγκρίνεται. Καλύτερα να γυρίζεις σε 16mm! Αν και οι ψηφιακές κάμερες σήμερα όλο και βελτιώνονται. Ο καθένας σήμερα μπορεί να γυρίσει μια ταινία. Το οποίο βέβαια είναι ταυτόχρονα υπέροχο και φρικτό...

Η δουλειά του πατέρα σου έχει αποτελέσει έμπνευση για σένα;

Βέβαια. Οι ταινίες του δεν είναι ακριβώς "ταινίες τρόμου" - έχουν μια ονειρική χροιά επειδή ο πατέρας μου στήνει τις ταινίες του σαν οράματα. Ή σαν εφιάλτες. Κανείς δεν έχει μελετήσει το σινεμά του όσο εγώ.

Ταινία τρόμου όμως δεν έχεις γυρίσει ποτέ.

Κι' ούτε πρόκειται! Αν εξαιρέσεις τις ταινίες του πατέρα μου, η μόνη ταινία τρόμου που έχω εμφανιστεί, είναι “Η Γη των ζωντανών νεκρών” του Τζορτζ Ρομέρο. Δεν νομίζω ότι θα μπορούσα να τα καταφέρω καλύτερα απ'αυτούς τους δύο σκηνοθέτες. Άλλωστε, εμένα με ενδιαφέρει ο τρόμος που συναντάμε στην καθημερινότητά μας. Που μπορεί να είναι πολύ πιο ύπουλος, και πολύ πιο ισχυρός.

Άλλοι σκηνοθέτες που σε έχουν επηρεάσει;

Ο Όρσον Γουέλς φυσικά... Ο Τοντ Μπράουνινγκ με το “Freaks” επίσης - με συγκλονίζουν αυτά που λέει η ταινία για την αγάπη. Και ο Σάμουελ Φούλερ. Ιδίως τα πολεμικά του. Α, και ο Κιούμπρικ στο Σταυροί Στο Μέτωπο, από τις καλύτερες ταινίες που έχω δει ποτέ στη ζωή μου.

Σου αρέσουν οι πολεμικές ταινίες;

Ναι, περισσότερο όμως αυτές που αφορούν τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο.

Γιατί;

Επειδή πιστεύω πως ήταν ο τελευταίος ρομαντικός πόλεμος στην ιστορία της ανθρωπότητας. Εκείνα τα χρόνια δεν μπορούσες να σκοτώσεις εκατό στρατιώτες σε απόσταση χιλιομέτρων με το πάτημα ενός κουμπιού. Υπήρχαν όπλα, ναι, αλλά οι μάχες δινόντουσαν σχεδόν σώμα με σώμα. Ήξερες ότι κατέβαινες στον πόλεμο για να δώσεις τη ζωή σου. Οι Πόλεμοι του σήμερα μοιάζουν με κακό, κυνικό ανέκδοτο.

Ανέφερες το “Freaks”. Αισθάνεσαι συχνά τέτοια;

Ναι.... αρκετές φορές. Στην Ιταλία με αντιμετωπίζουν πολλές φορές έτσι. Η “σκοτεινή κυρία” με φωνάζουν. Και εγώ ενίοτε το ενισχύω. Είναι ο τίτλος τιμής μου, και η άμυνά μου. Είμαι όμως πολύ λιγότερο δυνατή απ΄όσο δείχνω.

Επιλέγεις όμως πάντα ρόλους που τονίζουν το αντίθετο.

Τι να σου πω... είναι η κλίση μου μάλλον. Άλλωστε σκέψου ότι οι κωμικοί είναι συνήθως οι πιο θλιμμένοι άνθρωποι στη show business...

Τι σχέδια έχεις τώρα;

Παίζω στη νέα ταινία της Κατρίν Μπρεγιά. Λέγεται “Une vieille maîtresse” αλλά δεν είναι τόσο τολμηρή όσο οι προηγούμενες της, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά το σεξουαλικό περιεχόμενό της. Είναι μια ταινία εποχής.

Σου πάει το είδος. (Σ.σ.: έχει επίσης εμφανιστεί στη Βασίλισσα Μαργκό και στην εξαιρετικά υποτιμημένη Μαρία Αντουανέττα, της Σοφία Κόπολα)

Απολαμβάνω τα κοστούμια βασικά. Έχουν πολύ πλάκα. Αν και η ταινία της Μπρεγιά έχει κάτι το διαφορετικό, κάτι το πιο εσωτερικό. Νομίζω ότι δύσκολα θα ξεχαστεί.

Εσένα πως θα ήθελες να σε θυμούνται;

Σαν κάποια που δοκίμασε τα πάντα, ενώ δεν ήξερε τίποτα.



To ίδιο βράδυ η Asia δέσποσε στα decks με μια dj εμφάνιση που μας γονάτισε - από την pop στο thrash και μετά στο punk & το industrial, το μόνο που μπορούσες να κάνεις ήταν να χοροπηδάς σαν πειραματόζωο. Η ίδια χτυπιόταν εξίσου μανιασμένα. Το αμήχανο και ντροπαλό πλάσμα του μεσημεριού είχε εξαφανιστεί.

Σάββατο 5 Φεβρουαρίου 2011

Tura Satana RIP


Ξεμένουμε από εμβλήματα.
Και από γυναίκες περήφανες για τα μεγάλα τους στήθια.

Στο τέλος θα μείνει μόνο η Πενέλοπε Κρουζ και οι κλώνοι της.
Μαλακία.

Πέμπτη 3 Φεβρουαρίου 2011

All I want is the same / To be part of the game



Κοιτάχτε τον.
Θέλει τόσο πολύ να ενταχθεί, να ανήκει κάπου.
Να τον αγαπήσουν δηλαδή.

Κι όμως, ακόμη και οι καρέκλες τον απορρίπτουν. Ο περιβάλλων χώρος του δηλαδή. Που είναι πάντοτε καλοστημένος, προσεγμένος μέχρι τελευταίας λεπτομέρειας. Οι εσωτερικοί χώροι στο έργο του, μοιάζουν με εξωφρενικά παζλ 1000 κομματιών και μεγαλοαστικών αποχρώσεων (θυμήθηκα τώρα τη βιβλίοθήκη στο διαμέρισμα των Auteil / Binoche στο Cache). Στημένα και συντεθειμένα με κόπο και δομημένα με αυστηρότητα. Όσο αυστηρή και σκληρή είναι και η κοινωνία απέναντι του - αυτή η σκληράδα που αντανακλάται και εδώ, στην σκηνή που "ανέβασα". Μερικοί απορούσαν γιατί ο Νίκος Νικολαΐδης δήλωνε πως έβλεπε και ξαναέβλεπε τις ταινίες του Jerry Lewis. Μα, υπήρξε μεγαλύτερος Απόκληρος στο σύγχρονο αμερικάνικο σινεμά;

(η σκηνή από το "The Patsy", παραγωγής 1964)

Maria Schneider RIP



Αυτή η φιγούρα από το Τελευταίο Τανγκό και το Επάγγελμα Ρεπόρτερ.
Μίσησε τον Μπερτολούτσι. Την εκμεταλεύτηκε λέει, στα 20 της χρόνια. Κι ας είχε διαβάσει το σενάριο πριν. Κλείστηκε μετά σε ψυχιατρική κλινική για να ξεπεράσει το σοκ της ταινίας, η επιτυχία της οποίας της "έκατσε" βαριά. Παράξενη μορφή. Και, ως εκ τούτου, άκρατα γοητευτική. Εφυγε στα 58 της χρόνια. Εξαφανισμένη από δημοσιογράφους αλλά όχι από τις οθόνες (όπου να' ναι έπαιζε).

Εφυγε πριν προλάβουμε να την κατανοήσουμε. Έστω και λίγο.




Τετάρτη 2 Φεβρουαρίου 2011

Die Abenteuer des Prinzen Achmed by Lotte Reiniger



Παραγωγής 1926

127 Hours (2010) ( * * * )


Την ώρα αυτή που γράφω αυτό το κείμενο, το ρολόι μου δείχνει 23:33. Αυτό σημαίνει πως, σε περίπου μία ώρα, θα έχω τελειώσει το γράψιμο και μετά θα ανάψω ένα τσιγάρο, ίσως μάλιστα το συνοδεύσω με μια γουλιά gin. Στη μία περίπου θα πέσω για ύπνο. Αύριο είναι Πέμπτη, το πρωί με περιμένουν οι δημοσιογραφικές προβολές – που ξεκινούν στις 10 το πρωί - και μετά, ένα τρέξιμο στη τράπεζα όπου φημολογείται ότι θα «πέσει» ο ένας από τους πέντε μισθούς που μας χρωστάει το Δημοτικό Ραδιόφωνο του Πειραιά. Στις 14.00 θα είμαι στην εφημερίδα, και κατά τις 20.00 στο σπίτι. Σε περίπτωση που δεν γίνω μάρτυρας κάποιου μεγαλειώδους συμβάντος, η μέρα μου θα κυλήσει αδιάφορα – όπως περίπου θα περάσει και ο χρόνος.

Οι δείκτες στο κινητό μου βέβαια θα μου υπενθυμίζουν τις ώρες που θα φεύγουν. Όπως και ο ουρανός: γύρω απ’ τον ήλιο περιστρέφεται ο κύκλος της ζωής. Και η ζωή μας ορίζεται μέσα από τον χρόνο: παρελθόντα, παρόντα και μέλλοντα – σε περίπτωση δηλαδή που δεν έχεις αποφασίσει να κρεμαστείς πάνω από την επιφάνεια της γης στον ισημερινό χωρίς να κινείσαι, οπότε δεν αντιμετωπίζεις τίποτα από τα τρία. Και φυσικά, κάτι θα χάσεις. Γιατί κάθε μέρα (την οποία χωρίζουμε, χάριν ευκολίας, σε 24 ώρες) ενδέχεται να επιφέρει μια μικρή αλλαγή στην όλη ρουτινιάρικη συνθήκη της καθημερινότητας μου.

Άλλο πράγμα όμως ο χρόνος όταν είναι ρευστός και ανέμελος, κι άλλο όταν περνά με δυσκολία, βαρύς και ασήκωτος. Όπως δηλαδή οι 127 ώρες που πέρασε ο ορειβάτης Άαρον Ράλστον, παγιδευμένος σε ένα απόμακρο και απομονωμένο φαράγγι όταν ένας τεράστιος βράχος του έσπασε το χέρι, καταπλακώνοντας το. Τα μόνα που είχε πάνω του ήταν λίγο φαΐ, λίγο νερό και έναν στομωμένο σουγιά και, φαντάζομαι, δεν θέλει πολύ σκέψη για να σκεφτείτε πως κατόρθωσε να “αποδράσει”. Φέρτε όμως κατά νου ότι, μετά από αυτό, είχε ένα τείχος 22 μέτρων να υπερπηδήσει, και πεζοπορία 8 χιλιομέτρων, έως την τελική του διάσωση, και έχετε έναν πραγματικό άθλο, έτοιμο να “περάσει” στο σελιλόιντ και, κατόπιν τούτου, στην αιωνιότητα, όπου ο χρόνος δεν θα έχει πια σημασία, αφού το σινεμά ζει για πάντα.

Πριν γράψω οτιδήποτε άλλο, ας πω αυτό: με ελάχιστες εξαιρέσεις, το σινεμά του Danny Boyle με εκνευρίζει και με απωθεί. Κοινώς, μου σπάει τ’ αρχίδια. Είναι ένα σινεμά εφετζίδικο, κραυγαλέο και σε πολλές περιπτώσεις, φτηνιάρικο συναισθηματικά: όταν θυμάται πως “τα ναρκωτικά κάνουν κακό” στο Trainspotting μας πετάει στη μάπα ένα πεθαμένο μωρό σε γκρο-πλαν, όταν θέλει βραβεία και τιμές, πουλάει στα δυτικά στομαχάκια, αντι-ενοχικά χαπάκια υπό τη μορφή ενός Slumdog Millionaire φροντίζοντας να φιλμάρει όσο πιο εντυπωσιακά και βιντεοκλιπίστικα γίνεται μια άθλια φτωχογειτονιά, ώστε να μην ενοχληθούν οι κυρίες στο μπροστινό κάθισμα, και μερικές φορές είναι τόσο γλύφτης απέναντι στο κοινό του που δε διστάζει να κοτσάρει ένα diabetes-inducing ζαχαρένιο happy end σε μια ζομποταινία σαν το 27 Μέρες Μετά

Εδώ όμως, όλα αυτά που με ενοχλούν στην φιλμογραφή του ενορχηστρώνονται δεξιοτεχνικά και – επιτέλους! - υποτάσσονται πλήρως στην ιστορία του. Το δράμα εδώ, ξεπερνάει το στυλ. Και στον πυρήνα αυτού του δράματος, ένα one-man-show, αυτό του James Franco: όλη η ταινία είναι στην πλάτη του. Γιατί – και εδώ είναι που πετυχαίνει το φιλμ – το 127 Hours είναι πάνω απ' όλα ένα δράμα καθαρά υπαρξιακό: Γιατί μου συμβαίνει αυτό; Εγώ προκάλεσα στον εαυτό μου αυτό το κακό; Μου αξίζει να πεθάνω έτσι; Εδώ, ο χρόνος (η ροή του οποίου καταγράφεται πότε «σπαστικά» και πότε ράθυμα, όπως την βιώνει ένας άνθρωπος σε στιγμές πλήρης σύγχυσης) λειτουργεί σαν την κοφτερή λεπίδα που διαγράφει αργά αλλά σταθερά μια πορεία αναπόφευκτη. Μόνη επιλογή η δράση. Κι όταν ο Franco αναγκάζεται να παραδεχτεί την θλιβερή αλήθεια, ο θεατής έχει διαγράψει την ίδια διαδρομή, πάντοτε στο πλάι του. Και αυτό δεν είναι εντυπωσιασμός ούτε έκκληση στον συναισθηματισμό μας. Είναι ζυγισμένο, καθαρό story-telling.

Οι ευαίσθητοι όμως ας είναι προετοιμασμένοι. Όταν ο Άαρον αποφασίζει να καταφύγει στη μόνη λύση που του μένει, ο – απίστευτα λυτρωτικός ("κοφτο το ρημάδι!") – ακρωτηριασμός που καταγράφεται στο φιλμ είναι ο πιο ρεαλιστικός, ο πιο επώδυνος που έχουν δει, τουλάχιστον αυτά τα μάτια. Και έχουν δει πολλά.

Blue Valentine (2010) ( * * * * )



She sends me blue valentines

All the way from Philadelphia

To mark the anniversary
Of someone that I used to be
Blue Valentines,
Tom Waits.

Το Blue Valentine δεν περιγράφει το τέλος μιας σχέσης. Περιγράφει το τέλος ενός γάμου. Κακώς οι κριτικές που διαβάζω συγχέουν το πρώτο με το δεύτερο: στην πρώτη περίπτωση, είσαι σύντροφος στα μάτια του ανθρώπου που έχεις απέναντι σου. Στη δεύτερη, είστε σύντροφοι στα μάτια της Κοινωνίας. Υπάρχετε δηλαδή ως σύντροφοι μέσα από την έγκριση της. Βάρος μεγάλο. Εξ’ ου και η λέξη «σύζυγος»: αυτός που μοιράζεται το «ζυγό», το φορτίο.

Ο Ντιν και η Σίντι γνωρίστηκαν πριν από έξι χρόνια. Ο Ντιν ήταν γοητευτικός. Και η Σίντι είχε ανάγκη να αγαπηθεί από έναν άντρα τρυφερό, όπως αυτός. Με ένα περίτεχνο αφηγηματικό μπρος-πίσω, βλέπουμε την αρχή και το τέλος της ένωσης τους. Σε έναν γάμο διαλυμένο, με δυο ανθρώπους παραιτημένους από τη ζωή, από την όποια ευτυχία – και ο έρωτας βέβαια είναι από καιρό απών: από την εποχή δηλαδή που πετάχτηκε στα σκουπίδια, και κατάντησε μασκαρεμένη κτητικότητα.

Ο Ντιν δεν άλλαξε καθόλου – αυτή και η αμαρτία του. Η Σίντι άλλαξε πολύ – αυτή, η δικιά της. Από πίσω, ένα «επιτελείο» παιδιών, γονέων, πρώην συντρόφων, «φίλων» και «συναδέλφων» που υπενθυμίζουν σε αυτούς, αλλά και σ’ εμάς, ότι οι σχέσεις κρίνονται κατ’ ιδίαν, και οι γάμοι δημοσίως.

Το γεγονός ότι ο Σιανφράνς κατορθώνει να αρθρώσει όλα αυτά, και ακόμη περισσότερα, δίχως να καταφύγει σε μελοδραματικά κολπάκια αλλά και να διατηρήσει την εύθραυστη ανθρωπιά του δίχως να απομακρυνθεί από το παράλογο της συνθήκης που φιλμογραφεί, ενδέχεται να ξύσει παλιές πληγές σε πολλούς – ή να δημιουργήσει καινούργιες. Και μέσα σε όλα αυτά, οι Ράιαν Γκόσλινγκ και Μισέλ Γουίλιαμς (που, μέσα από τα βλέμματα τους και μόνο, μοιάζουν 20 χρόνια γερασμένοι στις «έγγαμες» σκηνές τους) ενώνονται και χωρίζουν με μια σπαρακτική ειλικρίνεια.

This is the way it Ends. Not with a bang but A Whimper.

Αυτά, λέει, σας άρεσαν:

Ετικέτες